Tour guides, app designers, conservators, document digitisers, costumed interpreters, archaeologists, film makers, shop assistants, press officers and security guards. If you go to a Welsh museum on Thursday 9 November, you’ll find young people taking on all these roles and many others that are usually reserved for adults.

Thursday 9 November is Takeover Day in Wales. Museums, libraries, archives, castles and historic homes all over the country will be taken over by children and young people aged 2-22 doing grown-up jobs. From being security guards at the National Library of Wales to pottery conservators at Parc Howard Museum and Art Gallery, young people all over Wales will be taking charge of their heritage on Takeover Day. Look out for the ‘I’m Taking Over’ stickers the young people will be wearing and the ‘We’re Being Taken Over’ posters on the organisations’ front doors.

Takeover Day is an annual day in Wales run by Kids in Museums and supported by the Welsh Government. On Takeover Day, children and young people are given real responsibilities in museums and it gives many their first taste of visiting a heritage site. This year over 600 young people are taking over more than 35 organisations all over Wales.

Through the Fusion programme, the Welsh Government is ensuring that all young people, whatever their background, are able to reap the benefits of taking part. Cabinet Secretary for Economy and Infrastructure, Ken Skates, said:

“Takeover Day is all about putting our young people centre stage. It is a great way to engage their interest in our culture and history, and to empower them to develop their skills and confidence. The day continues to go from strength to strength and I am delighted that the Welsh Government, through our ground-breaking Fusion: Creating Opportunities through Culture programme, is supporting it again this year.”

Takeovers all over Wales

Here’s just some of the ways that children and young people are taking over Welsh museums this year:

Brymbo Heritage – 30 children from five local primary schools will be curators, archivists, press officers and researchers for the day working alongside local historians, community groups and volunteers to create an exhibition themed around remembrance with a focus on local children, women and animals in war. The exhibition will be open to the public until the end of January.

Caernarfon Castle – children will be welcoming visitors to the castle and acting as guides in the Constable’s Room where Prince Charles and Lord Snowdon prepared for the investiture of the Prince of Wales in 1969.

Glamorgan Archives – students from a local school will be answering inquiries, fetching documents from the Strongroom, cataloguing a small collections and working with conservators to check for bugs.

National Roman Legion Museum – children will make a short film for a new digital resource for schools.

Plas Mawr – children will act as costumed interpreters and lead object handling sessions in the house.

Yr Ysgwrn – 30 primary school children will lead guided tours around the Welsh farmhouse based in the heart of the Snowdonia National Park. They will also welcome visitors and answer queries over the phone.

Notes

FUSION: Creating Opportunities through Culture

The aim of the Fusion programme is to eliminate barriers to cultural participation and boost skills, engagement, self-esteem and aspiration. Fusion supports cultural organisations to develop new, exciting opportunities for people living in the most deprived communities in Wales. During the pilot phase in 2015-17, over 100 partners including Kids in Museums collaborated to offer opportunities to over 5,000 participants.

Building on the pilot phase, the Programme is being strengthened and developed in 2017-19. Eight partnerships are delivering strategic cultural programmes linked to employability, empowerment, early years and family learning, and health and wellbeing, targeted at those most in need.

 

Diwrnod Meddiannu 2017 – Plant yn Meddiannu Amgueddfeydd Cymru

Tywyswyr teithiau, dylunwyr apiau, gwarchodwyr, gweithwyr digido dogfennau, esbonwyr mewn gwisgoedd, archeolegwyr, crëwyr ffilmiau, cynorthwywyr siop, swyddogion y wasg a swyddogion diogelwch. Os ewch chi i amgueddfa yng Nghymru ar Ddydd Iau 9 Tachwedd, byddwch yn gweld pobl ifanc yn gwneud y swyddi yma ynghyd â llawer o rai eraill sydd fel arfer yn swyddi i oedolion.

Dydd Iau 9 Tachwedd yw’r Diwrnod Meddiannu yng Nghymru. Bydd plant a phobl ifanc 2-22 oed yn meddiannu amgueddfeydd, llyfrgelloedd, archifau, cestyll a chartrefi hanesyddol drwy’r wlad i gyd ac yn gwneud swyddi’r oedolion. O weithio fel swyddogion diogelwch yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru i fod yn warchodwyr y crochenwaith yn Amgueddfa ac Oriel Gelf Parc Howard, bydd pobl ifanc drwy Gymru gyfan yn dod yn gyfrifol am eu treftadaeth ar y Diwrnod Meddiannu. Chwiliwch am y sticeri ‘Rwy’n meddiannu’ y bydd pobl ifanc yn eu gwisgo a’r posteri ‘Wedi ein Meddiannu’ ar ddrysau blaen y sefydliadau.

Mae’r Diwrnod Meddiannu’n ddiwrnod blynyddol yng Nghymru a drefnir gan Kids in Museums ac a gefnogir gan Lywodraeth Cymru. Ar y Diwrnod Meddiannu, mae plant a phobl ifanc yn cael cyfrifoldebau go iawn mewn amgueddfeydd ac mae’n rhoi’r blas cyntaf i lawer ohonynt o ymweld â safle treftadaeth. Eleni mae mwy na 600 o bobl ifanc yn meddiannu mwy na 35 o safleoedd drwy Gymru gyfan.

Drwy’r rhaglen Cyfuno, mae Llywodraeth Cymru’n sicrhau bod cyfle i bob person ifanc, beth bynnag fo’i gefndir neu ei chefndir, gymryd rhan ac elwa o’r cyfle. Meddai Ken Skates, Ysgrifennydd y Cabinet dros Economi a Seilwaith:

“Pwrpas y Diwrnod Meddiannu yw rhoi ein pobl ifanc ar ganol y llwyfan. Mae’n ffordd wych o ennyn eu diddordeb yn ein diwylliant a’n hanes, a rhoi’r grym iddynt i ddatblygu eu sgiliau a’u hyder. Mae’r diwrnod yn parhau i fynd o nerth i nerth ac mae’n bleser o’r mwyaf gen i fod Llywodraeth Cymru yn ei gefnogi eto eleni drwy ein rhaglen sy’n torri tir newydd – Cyfuno: Creu Cyfleoedd drwy Ddiwylliant.”

Meddiannu trwy Gymru gyfan

Dyma rai ffyrdd y mae plant a phobl ifanc yn meddiannu amgueddfeydd yng Nghymru eleni:

Treftadaeth Brymbo – bydd 30 o blant o bump ysgol gynradd, yn guraduron, archifwyr, swyddogion y wasg ac ymchwilwyr am y diwrnod yn gweithio ochr yn ochr â haneswyr lleol, grwpiau cymunedol a gwirfoddolwyr i greu arddangosfa ar thema’r cofio; gyda ffocws ar blant, merched ac anifeiliaid lleol mewn rhyfel. Bydd yr arddangosfa’n agored i’r cyhoedd hyd ddiwedd mis Ionawr.

Castell Caernarfon – bydd y plant yn croesawu ymwelwyr i’r castell ac yn gweithio fel tywyswyr yn Ystafell y Cwnstabl lle bu’r Tywysog Charles ac Arglwydd Snowdon yn paratoi ar gyfer arwisgo Tywysog Cymru yn 1969.

Archifau Morgannwg – bydd myfyrwyr o ysgol leol yn ateb ymholiadau, yn nôl dogfennau o’r Ystafell Ddiogel, yn cofnodi casgliadau bychain ac yn gweithio gyda gwarchodwyr i chwilio am bryfed.

Amgueddfa Lleng Rufeinig Caerllion – bydd y plant yn creu ffilm fer ar gyfer adnodd digidol newydd i ysgolion.

Plas Mawr – bydd y plant yn gwisgo dillad y cyfnod ac yn gweithio fel esbonwyr a byddent yn arwain sesiynau trin a thrafod gwrthrychau yn y tŷ.

Yr Ysgwrn – bydd 30 o blant ysgol gynradd yn arwain teithiau o amgylch y ffermdy sydd yng nghalon Parc Cenedlaethol Eryri. Byddent hefyd yn croesawu ymwelwyr ac yn ateb ymholiadau dros y ffôn.

Nodiadau

CYFUNO: Yn creu Cyfleoedd drwy Ddiwylliant

Nod y rhaglen Cyfuno yw cael gwared â’r pethau sy’n rhwystro pobl rhag cyfranogi’n ddiwylliannol a gwella’u sgiliau, eu hymgysylltiad, eu hunan-barch a’u huchelgais. Mae Cyfuno yn cefnogi sefydliadau diwylliannol i ddatblygu cyfleoedd newydd a chyffrous i bobl sy’n byw yn y cymunedau mwyaf difreintiedig yng Nghymru. Yn ystod y cam peilot yn 2015-17 bu mwy na 100 o bartneriaid, yn cynnwys Kids in Museums, yn cydweithio i gynnig cyfleoedd i fwy na 5,000 o gyfranogwyr.

Gan adeiladu ar y cam peilot, mae’r Rhaglen yn cael ei chryfhau a’i datblygu yn 2017-19. Mae wyth partneriaeth yn darparu rhaglenni diwylliannol strategol sy’n gysylltiedig â chyflogadwyedd, grymuso, y blynyddoedd cynnar a’r teulu’n dysgu, ac iechyd a lles, ac mae’r rhain wedi eu targedu at y bobl sydd eu hangen fwyaf.